« فيه اشكال » گفته و به طور فتوا نگفته « 1 » ، و در فرض اول كه اخبار بوده ، فتوا داده كه مهر بر عهده مدلس است . عبارت قواعد : « و يتحقق ( تدليس ) باخبار الزوجه او وليها أو ولى الزوج أو السفير بينهما على اشكال عقيب الاستعلام أو بدونه و هل يتحقق لو زوجت نفسها أو زوجها الولى مطلقاً اشكال « 2 » » . راجع به سفير مىگويد « على اشكال » ، چه اخبار به صحت باشد چه وصف كمال ، سؤال كرده كه مثلًا عيب و نقصى ندارد و جواب داده كه ندارد ، يا او سؤال نكرده و ابتداءً خبر مىدهد ، در اينجا رجوع به مدلس مىشود ، منتها در مسأله سفير و واسطه تأمل وجود دارد كه بايد به مدلس مراجعه شود يا نه . شايد وجه تأمل ايشان آن است كه در بعضى روايات ، تدليس ولى معيار قرار گرفته ، يا تعبيراتى است كه يك نحوه اشعار مانند دارد كه اگر كسى ولىّ اين كار باشد و اين كار را انجام دهد ، ضامن است ، لذا شبهه دارد كه سفيرى كه ولى نيست و فقط واسطه بوده مشمول همين حكم هست يا نه ؟ يعنى ترديد هست كه آيا به مفهوم رواياتى كه اسم ولى را آورده و از آنها خصوصيتى براى ولى استفاده مىشود ، اخذ شود ، و يا ادله ديگر اقوى از اينها هست كه بگوييم ولىّ از باب جرياً على الغالب مراد است و اختصاصى ندارد ، ايشان عدم خصوصيت را ترجيح مىدهد ولى به دليل برخى روايات كه اقتصار به ولى كرده و كأنه حكم مخصوص اوست ، يك تأملى دارد و « على اشكال » تعبير مىكند . روايات مسأله : بعضى از روايات موضوع حكم را ولى قرار داده است . روايت اول : صحيحه داود بن سرحان كه دو طريق دارد ؛

--> ( 1 ) - فرق است كه در موردى بگويند « فيه اشكال » يا اول فتوا بدهند و بعد بگويند كه « على اشكال » ، فتوا با « على اشكال » يك ترجيحى است كه مطلب قابل ترديد است ، مثل اينكه مىگويند « الاقوى فيه الصحة » يا « لا يخلو عن رجحان » اگر « على اشكال » بعد از فتوا بيايد ، قبلًا ترجيحى شده منتها حكم مسأله قطعى نيست ، اما اگر اين جمله نباشد و « فيه اشكال » باشد ، اصلًا ترجيحى در بين نيست و احتياط معمولى است . ( 2 ) - قواعد الاحكام ، مؤسسة النشر الاسلامى ، ج 3 ، ص 69 .